Idomeneo

Duizenden meters rood touw, geknoopt tot netten en boten. Wat er op het toneel zweeft moet ook open kunnen vallen, kunnen rollen en blijven staan — dat is het werk dat je niet ziet.

Het werk

Het decor is van beeldend kunstenaar Chiharu Shiota, bekend om haar installaties van gespannen rood garen; de regie en choreografie zijn van Sidi Larbi Cherkaoui. Ik werkte hier als rekwisiteur, zowel in de voorbereiding en de repetities als tijdens de voorstellingen in Amsterdam.

Dat werk gaat over het vertalen van een idee naar iets dat het op het toneel werkelijk doet. Een bootje dat op het juiste moment uit elkaar moet vallen zodra er aan een touw wordt getrokken. Een troon die moet kunnen rollen en bewegen, maar die stil blijft staan wanneer er dansers op klimmen. Netten die moeten openvallen op het moment dat er iemand doorheen komt, en geen tel eerder.

Dat is ontwerpen, alleen niet in de laag die je ziet. Het zichtbare beeld lag vast; wat erachter moest gebeuren nog niet. Hoe scharniert het, hoe wordt het opgeborgen, hoe staat het in het donker binnen vier tellen op zijn plek, en hoe houdt het een hele reeks voorstellingen vol. Een beetje uitvinder spelen, en het daarna ook zo bouwen en bedienen dat het eruitziet zoals bedoeld.

De afdeling

De rekwisietenafdeling van de opera omschrijft haar eigen werk als klankbord: je vertaalt wat de ontwerper voor zich ziet naar iets dat het op het toneel ook echt doet. Gewerkt wordt met hout, metaal, kunststof, verf en textiel, en waar het kan met materiaal dat er al is. Dat laatste is dezelfde reflex waarmee ik zelf werk.